فشارخون
فشار خون بالا:
اندازه گیری فشار خون، یکی از مهمترین راههای پیشگویی وضعیت سلامت فرد در آینده است، هر چه فشار خون بیشتر باشد، خطر ابتلا به بیماریهای قلبی بیشتر است. فشار خون بالا حالتی است که فشار خون از حد معمول بالاتر باشد. فشار معمول و طبیعی هر فرد سالم 80/120 (12روی8) است حالا اگر فشار خون شما همیشه برای چند بار 90/160 (16روی9) باشد شما مبتلا به فشار خون بالا هستید و اگر همینطور فشار خون بالا باشد خطر بروز سکته مغزی و قلبی در فرد افزایش می یابد .
علایم فشار خون بالا
در 95 درصد موارد بیماری هیچ گونه علت خاصی در ایجاد فشار خون بالا یافت نمیشود به این نوع فشار خون بالا – اولیه - میگوییم و در 5 درصد باقیمانده دلیل خاصی باعث میشود فشار خون بالا برود مثل اختلالات کلیوی .
گاهی سالها این بیماری هیچگونه نشانهای ندارد و بیمار از وجود زیادی فشار خون آگاه نیست و هنگامی که فشار خون تشدید شد علایم مختلف ایجاد میکند و این علایم عبارتند :
1.سردرد
2.خونریزی از بینی
3.طپش قلب و کم حوصلگی
4.سر گیجه، بویژه هنگام تغییر از حالت نشسته به حالت ایستاده و بلعکس.
عارضه های فشار خون بالا
1.درد قفسه سینه
2.سکته مغزی و قلبی
3.بیماری شبکیه چشم مثل تاری دید و نابینایی
4.عوارض کلیوی
درمان فشار خون بالا
هیچ درمان قطعی برای فشار خون اولیه وجود ندار ولی با رعایت رژ یم غذایی و تغییر نحوه زندگی می توان شدت بیماری را کاهش داد و از عوارض قلبی ، سکته مغزی ، جلوگیری کرد. مهمترین راههای غیر دارویی برای کاهش فشار خون بالا عبارتند از:
الف) کاهش مصرف نمک :
1. مقدار کمی آبلیمو به غذا بیافزاید ، آبلیمو باعث میشود نمک موجود در غذا را احساس کنید .
2. هنگام طبخ غذا به آن نمک نزنید و سر سفره میز غذا از نمکدان استفاده کنید .
3. برای افزایش طعم مزه غذا ها به آنها ادویه و چاشنی اضافه کنید .
4. مصرف نمک خود را به تدریج کاهش دهید و از مصرف خوراکیهای خیلی شور مثل چیپس، بیسکویت شور، گوشت و سبزیهای کنسرو شده خودداری کنید .
5. از غذاهای حاضر در فروشگاههای زنجیرهای غذا بپرهیزید ، چون اکثر غذاهایی که آنها ارائه میدهند حاوی نمک بالایی هستند .
ب)کنترل وزن بدن :
افراد چاق نسبت به افراد لاغر ،از فشار خون بالایی برخوردارند و بیشتر در معرض خطر فشار خون بالا می باشند بدین خاطر است که بدن افراد چاق برای سوزندان چربی اضافی به فعالیت بیشتری نیازمند است و در نتیجه به ازای هر یک کیلوگرمی که از وزنشان کم میشود یک میلیمتر جیوه هم از فشار خونشان کاسته میشود و میتواند فشار خونشان به حالت طبیعی بازگردد.
پ)مصرف پتاسیم:
غذاهای غنی از پتاسیم تا حدودی فشار خون بالا را کاهش میدهد ، برای افزایش دریافت روزانه پتاسیم، روزانه مقدار بیشتری از غلات، میوههای تازه و سبزیجات مصرف کنید و در عوض میتوانید نمک مصرفیتان را کاهش دهید.
ت) انجام تمرینات ورزشی :
یک برنامه ورزشی منظم به شما کمک میکند که قلب خود را تقویت نموده و وزن خود و فشارهای روحی را کاهش دهید و همه این موارد ممکن است به کاهش فشار خون کمک کند. ( انجام 20- 30 دقیقه ورزش، سه بار در هفته برای کاهش فشار خون بالا کافی میباشد.)
درمان دارویی:
اگر اقدامات فوق نتوانست فشار خونتان را به زیر 90/140 (14روی9) بیاورد نیازمند مصرف دارو خواهید بود، تعداد زیادی دارو برای کاهش فشار خون در دسترس است که عمدتا" شامل موارد زیر است:
1. دارو های مدر (ادرار آور ) نظیر ( هیدروکلرتیازید ، فورزوماید ، کلرتالیدون ) که با افزایش دفع نمک و آب ، فشار خون را پایین میآورد . مصرف بالای این دارو ها باعث عوارضی مانند: بیماری دیابت ، کاهش پتاسیم و افزایش میزان کلسترول و چربی خون میشود .
برای اجتناب از شب ادراری، این داروهارا در اوایل روز مصرف نمایید. فشار خون و وزن خود را به طور منظم کنترل نمایید .
2. دارو های مهار کنندهی عصبی مانند (متیل دوپا ، گوانتیدین ، کلونیدین ، پرازوسین )که باعث شل شدن عضلات صاف قلب و اتساع عروق سرخرگ میشوند موجب کاهش فشار خون می گردد. مصرف زیاد این داروها باعث خستگی، خواب آلودگی، و حتی افسردگی میشود .
خشکی دهان یک اثر جانبی این دارو است و می توان با تکه های نازک یخ یا نبات سفت خشکی دهان را برطرف کرد . مصرف این دسته از داروها در دوران حاملگی ضرری ندارد .
3. داروهای گشادکننده عروق خونی مانند(هیدرالازین، مینوکسیدیل) این داروها با متسع کردن عروق خون ، فشار خون را پایین میآورد، پس روزانه فشار خون خود را بطور مرتب اندازه بگیرید.
4. داروهای مهارکنندهی پروتئینی (کاپتوپریل، انالا پریل) که باعث جلوگیری از فعال شدن منقبض کنندهای طبیعی عروق خونی میشود .
این داروها از احتباس نمک و آب در بدن جلوگیری میکند و بنابراین فشار خون را پایین میآورد. به نکاتی در مورد این دارو توجه کنید:
مراقب سر گیجه، سر درد، یا خستگی باشید و این نشانه ها را به پزشک خود اطلاع دهید.
دانههای پوستی ، که ممکن است نشانه افزایش حساسیت باشد را نیز اطلاع دهید.
فشار خون را به طور مرتب اندازه بگیرید .
سرفه مزمن، خشک و غیر موثر را گزارش دهید .
معاینات دوره ای برای فشار خون بالا:
بیماران مبتلا به فشار خون بالا باید ماهی یک یا دو بار مورد معاینه و آزمایش قرار گیرند تا نسبت به وضع سلامتی خود اطمینان پیدا کنند و استرس و اضطرابشان کاهش یابد. آزمایشهای لازم برای تشخیص عوامل خطر آفرین که فشار خون را بالا میبرند و علت وضعیت را تعیین کنند به ترتیب زیر است:
1. نوار قلبی ( ECG ) که ممکن است، بزرگی یکی از قسمتهای قلب و کم خونی را تشخیص دهند.
2. رادیو گرافی از قفسه سینه ، که شاید بزرگ شدن قلب را نشان دهد.
3. آزمایش کامل ادرار که ممکن است نشانه های بیماری کلیوی ، یا قند را نشان دهد.
4. سونوگرافی کلیه ،که ممکن کوچک شدن کلیه را مشخص کند. و همچنین بیمار باید به متخصص قلب و عروق ، و چشم پزشک برای معاینه مراجعه کنند.
به خودتان کمک کنید
اگر فشار خون بالا دارید، باید سبک زندگی تان را عوض کنید؛ یعنی برنامه غذایی تان، عادت های خواب و بیداری، میزان فعالیت روزمره و حتی میزان اضطراب و فشار روحی تان باید کنترل شود. برای کاهش عوارض ناشی از فشار خون بالا و کنترل آن توصیه می کنیم این کارها را انجام دهید:
سیگار و دخانیات را ترک کنید تا آسیب عروقی کمتر شود
با رژیم غذایی و ورزش وزنتان را پایین بیاورید.
مصرف نمک را کم کنید و از غذاهای شور، فست فود، کنسروی و… استفاده نکنید.
استرستان را کنترل کنید و تا حد ممکن سعی کنید عصبانی نشوید. بی وقفه کار نکنید.
اگر پزشک برایتان دارویی تجویزکرده، داروها را به طور منظم مصرف کنید.
موادغذایی که سرشار از منیزیم هستند برای پایین آوردن فشارخون مفیدند. حبوبات، بادام، سیب، اسفناج، ذرت، غلات کامل، کلم بروکلی و شیر سویا از این دسته اند.
2 تا 3 بار در هفته غذای دریایی بخورید.
آب زیادی بنوشید و سبزیجات بیشتری در برنامه غذایی تان بگنجانید.
فشار خون بالا در بیشتر موارد افراد مبتلا به دیابت نوع 2 را هم درگیر خود می کند.
با وجود اینکه فشار خون 90/140طبیعی گزارش می شود اما اگر شما مبتلا به دیابت نوع 2 هستید، این میزان باید پایین تر از 80/135 باشد. ترکیب فشار خون بالا به همراه دیابت نوع2 می تواند خطر ابتلا به حمله قلبی یا سکته مغزی را افزایش دهد
